Tijdsbeeld van 75 jaar Nederlandse vrouw

margriet2Margriet is jarig en dat wordt gevierd. Het weekblad domineert samen met Libelle al driekwart eeuw de markt voor vrouwenbladen.

Wie deze week over het museumplein loopt, kan de aandacht voor Margriet niet ontgaan zijn. Levensgrote tijdschriftcovers nemen de wandelaar mee door een reis langs 75 jaar Margriet. Van nummer één – een koddig meisje in gebreid pak uit 1938 – tot het huidige jubileumnummer. Interessant voor de kijker is hoe het vrouwbeeld in de afgelopen driekwart eeuw is veranderd van suikerzoete braafheid naar stoer levensgenot. De reis van Margriet door de tijd heen heeft veel te zeggen over de evolutie van de Nederlandse vrouw.

Margriet weet raad
margriet1
Margriet heeft altijd een belangrijke focus gehad op de vrouw en wat haar bezighoudt. In het Calvinistische, voor- en naoorlogse Nederland waren veel vrouwenzaken niet bespreekbaar. Als brave huisvrouw kon je te raden in de adviesrubrieken die Margriet al vanaf de prille start voerde. Enkele voorbeelden: “Er zijn menschen die denken, dat het noodzakelijk is, het haar iedere week te waschen. Dit is absoluut niet noodig … Eenmaal in de maand is ruim voldoende” (1938). En: “Ik zou nu eens en voorgoed ophouden hem verwijten te maken. Als ik u was zou ik mij volledig concentreren op het verzorgen van het huis en op het welzijn van de kinderen” (1954 als antwoord op een ingezonden brief waarin de schrijfster opbiecht at ze geregeld door haar man werd geslagen).


margriet 3Graadmeter

Margriet speelde voor veel vrouwen een belangrijke rol in het duiden van de veranderende samenleving, getuige ook de grote hoeveelheid abonnees is de jaren zeventig en tachtig. Margriet kende toen ruim 560.000 betaalde lezers, tegenover de 207.000 van nu. Margriet raadpleegde hiervoor de grote achterban en lanceerde geregeld enquêtes, bijvoorbeeld over geloof, seksualiteit, geluk en de relatie tot werk. En uiteraard schreef het blad uitvoerig over de uitkomsten. Daarmee bevestigde het weekblad zich als graadmeter voor de belevingswereld van de Nederlandse vrouw.

 

Het verschilmargiet 4
Zowel Libelle als Margriet hebben de afgelopen decennia vergelijkbare paden bewandelt. Van baken in het huishouden en gids in de emancipatie tot de papieren vriendin die het voor veel vrouwen nu is. Maar wat is het verschil nu precies tussen beide titels? Ooit begonnen bij concurrerende uitgevers, behoren zowel Margriet als Libelle tot de portefeuille van Sanoma. Leontien van den Bos, hoofdredacteur van Margriet: “Libelle en Margriet verschillen niet zoveel. Dat vinden ook de lezeressen. Die massaal beide bladen kopen. Wel is zo dat als een van de twee je voorkeur heeft, dat vrijwel altijd de voorkeur van je moeder was. Libelle lees je als je moeder het las, Margriet lees je als je moeder dat las.”
Franska Stuy, hoofdredacteur van Libelle vult aan: “Het zit in de genen. Wie of welke redactie je er ook neerzet, Libelle blijft altijd Libelle en Margriet altijd Margriet. Er is een verschil dat de meeste lezers heel duidelijk zien, mensen die niet geïnteresseerd zijn zien het niet. Maar dat zal met Ajax en Feijenoord ook wel zo zijn.”

Toekomstmuziek?
Of beide bladen over 75 jaar nog in hun huidige vorm bestaan, is onduidelijk. Toegegeven: oplages kelderen, maar toch blijven Margriet en Libelle enorm succesvol en stevig op een toppositie in de Nederlandse (vrouwen)bladenmarkt. Je ziet ook hun mediamorphoses van blad naar brand. Naast een papieren product zijn er extensies op online en social media en kunnen fans terecht op events en bijeenkomsten. Wie weet zal in de toekomst de band met de lezer buiten het domein van papier worden verdiept. Het kan niet anders in deze krimpende markt dat frequentie worden verlaagd en extensies worden verbreed. En wie weet fuseren de twee titels op termijn en is het mediamerk Marbelle de keuze voor de vrouwen van morgen.